Nawigacja i wyszukiwanie

Nawigacja

Szukaj

Przedmowa

 Zgodnie z przyjętym przez Kolegium Redakcyjne długoterminowym planem wydawniczym w ostatnich dniach marca 2007 r. oddajemy do rąk Państwa - naszych czytelników - dziesiąty numer kwartalnika Towaroznawcze Problemy Jakości (Polish Journal of Commodity Science). Założyliśmy, że motywem przewodnim tego jubileuszowego wydania będą nowe trendy w problematyce badawczej. Kontynuując próby rozszerzenia grona naszych czytelników, także w bieżącym numerze zamieszczamy kilka artykułów w angielskiej wersji językowej. Tak jak poprzednio, niezależnie od języka oryginalnej publikacji, każdy artykuł zawiera obszerne streszczenie zarówno w języku polskim, jak i angielskim. Streszczenia wszystkich prac prezentowanych na łamach kwartalnika w obydwu wersjach językowych dostępne są również na stronie internetowej naszego czasopisma pod adresem: http://www.tpj.pr.radom.pl. Od wielu lat modele zjawisk losowych znajdują szerokie zastosowanie w badaniach z zakresu demografii, zjawisk społecznych, medycyny oraz analizy niezawodności układów technicznych. Modele te jak dotąd nie znalazły zastosowania w naukach towaroznawczych. W artykule otwierającym obecny jubileuszowy numer naszego czasopisma Ucherek przedstawia możliwości zastosowania teorii przeżycia w naukach towaroznawczych. Podstawowym celem tej pracy jest zaprezentowanie możliwości zastosowania analizy przeżycia do badania trwałości żywności na przykładzie produktów pakowanych w modyfikowanej atmosferze. W pracy tej zaproponowano tablice utraty trwałości oraz model, który pozwala na szacowanie prawdopodobieństwa utraty trwałości produktów pakowanych w modyfikowanej atmosferze w funkcji wyodrębnionych czynników prognostycznych takich jak: wyjściowy poziom jakości produktu, rodzaj opakowania i wyjściowy skład mieszaniny gazów w opakowaniu. Wydaje się, że poznanie możliwości przedstawionej metody pozwoli na zastosowanie jej w przechowalnictwie towarów. Praca Chrostowskiej-Siwek, Jursza-Szymańskiej i Sobczyńskiego omawia wyniki badań dotyczących poszukiwania wyróżników jakości kawy. Autorzy zastosowali analizę lotnych związków kawy metodą chromatografii gazowej i obróbkę uzyskanych wyników metodami statystycznej analizy wielowymiarowej. Wykazano, że proponowana metoda umożliwia dokonanie klasyfikacji różnych próbek kawy. Stwierdzono także, że obróbka danych uzyskanych metodą HS-GC przy użyciu analizy głównych składowych (PCA) oraz analizy funkcji dyskryminacyjnej pozwala wyznaczyć takie piki chromatograficzne, których cechy najbardziej odróżniają różne próbki kawy. W kolejnej pracy Gliszczyńska-Świgło, Pawlak-Lemańska i Tyrakowska przedstawiły wyniki badań aktywności przeciwutleniającej mrożonych brokuł poddanych obróbce kulinarnej. Wyniki tych badań mają istotne znaczenie praktyczne, które można wykorzystać bezpośrednio nie tylko w przedsiębiorstwach zbiorowego żywienia ale również w gospodarstwie domowym. Stosując różne techniki pomiarowe w pracy wykazano, że najmniejsze straty naturalnych związków polifenolowych obserwuje się w brokułach mrożonych parowanych, następnie smażonych i gotowanych wodzie. Stwierdzono, że najwyższą zawartością witaminy C charakteryzują się brokuły mrożone smażone, następnie parowane i gotowane w wodzie. Problematyka walidacji metod analitycznych stanowi przedmiot dociekań przedstawionych w pracy Krejpcio, Suliborskiej i Wójcik. Zagadnienia walidacji autorzy omówili na przykładzie zastosowania metody chromatografii gazowej do oznaczania pozostałości pestycydów fosforoorganicznych w owocach. Stwierdzono, że metoda chromatografii gazowej zastosowana do oznaczania tej grupy pestycydów w jabłkach jest dokładna i precyzyjna oraz że może być ona wykorzystana do oceny jakości owoców ziarnkowych pod względem zawartości pestycydów fosforoorganicznych. Przedmiotem kolejnego artykułu są wyniki badań doświadczalnych, dotyczących zmian wybranych właściwości kilku olejów jadalnych poddanych ogrzewaniu przy zastosowaniu mikrofal oraz w warunkach termoobiegu. Badaniom poddano olej rzepakowy, słonecznikowy i sojowy, określając takie wyróżniki jakości, jak liczba anizydynowa, wskaźnik Totox oraz zawartość związków polarnych. Autorzy tej pracy (Ustasz i Buczek) wykazali, że wielkość tych zmian w poszczególnych olejach zależy od sposobu ich ogrzewania. Kolejny artykuł dotyczy oceny komfortu obuwia przeprowadzonych w symulowanych warunkach otoczenia. Do najważniejszych właściwości higienicznych materiałów obuwniczych zalicza się: sorpcję i desorpcję potu, przepuszczalność powietrza oraz właściwości termoizolacyjne. O komforcie obuwia decydują w głównej mierze procesy zachodzące w trakcie użytkowania obuwia w jego wnętrzu. Są to procesy wymiany ciepła i wilgoci w układzie: stopa-materiały odzieżowe i obuwnicze-otoczenie. Autorzy omawianej pracy (Olejniczak, Woźniak, Żuchowski i Grabkowski) wykazali, że wpływ na mikroklimat wnętrza użytkowanego obuwia wywiera zastosowanie do jego produkcji elementów wewnętrznych zawierających materiały przemiany fazowej. Badanie czynników kształtującym jakość żeli pod prysznic stanowi przedmiot badań Wasilewskiego i Klimaszewskiej. Autorzy przedstawiają wyniki modelowych żeli zawierających różne składniki o działaniu nawilżającym. Stwierdzono, że do regulowania właściwości Teologicznych żeli pod prysznic najkorzystniejsze jest zastosowanie Betainę. Wysoką zdolność emulgowania zabrudzeń tłuszczowych wykazuje PEG-7 Glyceryl Cocate, a najwyższą zdolność do wytwarzania piany zapewnia dodatek glikolu propylenowego. Zaprezentowane wyniki mogą stanowić wskazówkę przy wyborze substancji nawilżających podczas opracowywania nowych żeli pod prysznic o ściśle określonych właściwościach użytkowych. Możliwości zastosowania metod planowania doświadczeń jako metody wspomagającej projektowanie procesu produkcyjnego stanowi przedmiot pracy Zielińskiego. To ważne dla towaroznawców zagadnienie zilustrowano na przykładzie procesu wytwarzania nowych flokulantów skrobiowych otrzymywanych na drodze reakcji sulfoetylowania skrobi ziemniaczanej. W celu wyznaczenia warunków syntezy flokulantów charakteryzujących się maksymalną szybkością sedymentacji standardowej zawiesiny kaolinu w wodzie zastosowano pełne doświadczenie czynnikowe. Wykazano, że zastosowanie tej metody planowania doświadczeń pozwala na dobranie takich warunków syntezy, które zapewniająuzyskanie produktu o optymalnych właściwościach użytkowych. W pracy Zalewskiego omówiono zagadnienie innowacyjności w przedsiębiorstwach przetwórstwa przemysłowego z terenu Wielkopolski. Autor przedstawił wyniki badań ze 140 przedsiębiorstw stosujących wysoką średniowysoką średnioniską oraz niską technikę wytwarzania. Przedstawione dane obejmujące lata 2002-2004 dowodzą braku współpracy pomiędzy podmiotami gospodarczymi w wymianie informacji dla innowacji. W pracy wskazano także na występowanie barier utrudniających zastosowanie innowacji i ich efektywność. Wejście Polski do Unii Europejskiej stworzyło możliwości wykorzystania unijnych środków finansowych przeznaczonych na dostosowanie poziomu rozwoju do standardów obowiązujących w UE, ze szczególnym uwzględnieniem standardów jakości. Jednym z takich programów pomocowych jest program SAPART. W ostatnim artykule Chochoł przedstawia analizę wykorzystania środków z SAPARD oraz uwagi dotyczące polskich doświadczeń w realizacji tego programu. Dziesiąty numer naszego kwartalnika zamyka stała rubryka „Informacje TPJ". Zamieszczono w niej zaproszenia na dwie konferencje tematycznie związane z zagadnieniami towaroznawczymi: IX Międzynarodową Konferencję Towaroznawczą „Current Trends in Commodity Science" oraz IV Konferencję Naukowąpt. „Surfactants and Dispersed Systems in Theory and Practice".
Życzę Państwu przyjemnej lektury.
 Zastępca Redaktora Naczelnego TPJ
prof. dr hab. inż. Ryszard Zieliński

Dodatkowe informacje