Nawigacja i wyszukiwanie

Nawigacja

Szukaj

Przedmowa


 Zgodnie z przyjętym przez Kolegium Redakcyjne długoterminowym planem wydawniczym w ostatnich dniach września 2006 r. oddajemy do rąk Państwa - naszych czytelników - ósmy numer kwartalnika Towaroznawcze Problemy Jakości (Polish Journal of Commodity Science). Założyliśmy, że treścią przewodnią tego wydania będzie problematyka związana głównie z zagadnieniami z zakresu towaroznawstwa produktów przemysłowych. Tak jak poprzednio każdy artykuł zawiera obszerne streszczenie zarówno w języku polskim i angielskim. Streszczenia wszystkich prac opublikowanych na łamach kwartalnika w obydwu wersjach językowych dostępne są na stronie internetowej naszego czasopisma pod następującym adresem: http://www.tpj.pr.radom.pl.
 W tym roku przypada 50-lecie pracy naukowej prof. dr hab. Ignacego Dudy -jednej z najwybitniejszych postaci w wśród polskich towaroznawców. Sylwetkę Profesora oraz liczne jego pasje badawcze przedstawił prof. Andrzej Chochoł - dziekan Wydziału Towaroznawstwa Akademii Ekonomicznej w Krakowie.
 Serię 9 artykułów zamieszczonych w bieżącym numerze kwartalnika otwiera praca Jaworskiej dotycząca zagadnień związanych z zarządzaniem bezpieczeństwem i higieną pracy. Te ważne zagadnienia omówiono na przykładzie branży odlewniczej, w której pracownicy są szczególnie narażeni na ryzyko utraty zdrowia lub życia. W pracy zdefiniowano współczynnik wypadkowości pracy (WWPt), który pozwala na ocenę zmian w wypadkowości pracy z uwzględnieniem zmian w wielkości zatrudnienia. Współczynnik ten zdaniem Autorki powinien stanowić narzędzie wspomagające proces zarządzania w tym obszarze.
 Szybki postęp naukowo-techniczny obserwowany od połowy XX wieku dotyczy także sektora gospodarki żywnościowej. W sektorze tym ciągle powstają nowe technologie pozyskiwania surowców, ich przetwarzania, pakowania i konserwowania mające na celu poprawę jakości żywności w tym podwyższanie jej walorów użytkowych oraz żywieniowych oraz uzyskania odpowiednio niskich kosztów wytwarzania. Szczególną uwagę zwraca się na zagadnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności i jej kontroli. Artykuł Krejpcia i współpracowników omawia główne zasady funkcjonowania urzędowej kontroli żywności w Polsce, które reguluje ustawa z dnia 11.05.2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia.
 Glin (aluminium) był uznawany do tej pory za stosunkowo niegroźny pierwiastek. Jednak jak wykazały wyniku badań przeprowadzonych w ostatnich latach pierwiastek ten okazał się cichym zabójcą, który z łatwością przedostaje się do organizmu człowieka wraz z pożywieniem. Pierwiastek ten jest podejrzewany o udział w patogenezie choroby Alzheimera czy Parkinsona. W pracy Wybieralskiej przedstawiono wyniki badan własnych dotyczące zdolności flawonoidów do tworzenia chelatów z jonami glinu i oceniono wpływ tych jonów na aktywność antyutleniającą różnych flawonoidów. Stwierdzono, że powstawanie kompleksów flawonoid - metal w badanych układach w znaczący sposób wpływa na aktywność przeciwrodnikową badanych flawonoidów.
W kolejnym artykule Buhłak przybliża spektroskopię w zakresie bliskiej podczerwieni (NIR) i jej potencjalne zastosowania w towaroznawstwie. Zdaniem Autorki praktyczne wykorzystanie spektroskopii NIR jest możliwe jedynie w połączeniu z analizą wielozmienną np. analizą głównych komponentów PCA, regresją głównych komponentów PCR, wielokrotną regresją linową MLR, regresją metodą najmniejszych kwadratów PLSR. Przeprowadzenie klasyfikacji próbek nieznanego pochodzenia z wykorzystaniem opracowanych wcześniej modeli pozwala przyporządkować próbki do jednego z typów produktów, dla których takie modele obliczono. Spektroskopia NIR jest metodą niedestrukcyjną i jako taka może również znaleźć zastosowanie do szybkiego oznaczania zawartości składników, zwłaszcza tych, które występują w bardzo skomplikowanych matrycach.
 Jako cel badań prowadzonych przez Przybyłowskiego i Szulecką wybrano określenie wielkości obciążenia środowiska naturalnego przez proces wytwarzania sera Gouda w zakładzie realnie istniejącym zakładzie mleczarskim. Autorzy zmierzają do określenia, które etapy procesu produkcyjnego najbardziej obciążają środowisko. Wyniki tych badań przedstawiono w postaci licznych danych liczbowych zamieszczonych w artykule.
 Możliwości uzyskania trwałej emulsji kosmetycznej lub spożywczej od wielu lat przyciągają uwagę praktyków. Wydaje się, że po erze znacznych sukcesów w praktycznym zastosowaniu teorii HLB (hydrophilic-lipophilic balance) i jej pochodnych w tworzeniu emulsji uwaga praktyków powinna być nakierowana na japońską metodę IOB (inorganic-organic balance). Sposób wykorzystania tej metody do prognozowania stabilnych emulsji omówiono w artykule Zielińskiego. W pracy tej przedstawiono istotę metody IOB, liczne dane charakteryzujące powszechnie stosowane składniki w układach emulsyjnych oraz praktyczny przykład ilościowego doboru składu emulgatorów przy zastosowaniu tej metody.
Układy dwufazowe stanowią grupy nowoczesnych kosmetyków. Układy te odniesione do płynów do kąpieli łączą w sobie cechy powszechnie stosowanych soli do kąpieli i tradycyjnych płynów do kąpieli. W artykule Wasilewskiego zaprezentowano rezultaty badań własnych dotyczących opracowania receptury dwufazowych płynów do kąpieli. Dwufazową formę płynów do kąpieli uzyskano z wykorzystaniem zjawiska koacerwacji. W zależności od zastosowanych barwników otrzymane w ten sposób produkty mogą mieć dwie warstwy różniące się kolorem. Przedstawiona w artykule metodyka umożliwia opracowanie produktów o kontrolowanych i ciekawych efektach wizualnych.
 Kolejny artykuł Sułka i współpracowników dotyczy oceny jakości modelowych płynów do kąpieli zawierających oleje silikonowe. W badanych recepturach zastosowano oksyetylenowane oraz oksypropylenowane surfaktanty silikonowe. Wykazano, że w tych układach dodatek soli jako taniej substancji zagęszczającej płyny do kąpieli nie jest efektywny i dlatego konieczne jest zastąpienie dodatku soli przez inne modyfikatory lepkości.
W ostatni artykuł dotyczy jakości skór przeznaczonych do produkcji elementów wierzchnich obuwia. Właściwości skóry są kształtowane przez całe życie zwierzęcia, a istotny wpływ na te właściwości ma sposób pozyskiwania skóry w ubojni oraz odpowiednio przeprowadzona jej konserwacja. Żuchowski i Golonka omówili wpływ procesu wyprawiania skór poprzez ich natłuszczanie na parametry jakościowe i użytkowe skór takie jak miękkość, pulchność i ciągliwości. W pracy przedstawiono próbę określenia wpływu natłuszczania na niektóre wyróżniki mechaniczne i organoleptyczne skóry na wierzchy obuwia.
 Ósmy numer naszego kwartalnika zamyka stała rubryka "Informacje TPJ". Zamieszczono w niej informacje dotyczące kolejnej międzynarodowej konferencji towaroznawczej 9th Commodity Science Conference z cyklu "Current Trends in Commodity Science", która odbędzie się w sierpniu 2007 roku w Poznaniu.
Życzę Państwu przyjemnej lektury.

 Zastępca Redaktora Naczelnego TPJ
 Prof. dr hab. inż. Ryszard Zieliński

Dodatkowe informacje