Nawigacja i wyszukiwanie

Nawigacja

Szukaj

Profesor Jacek Kozioł (1931–2015)

11 maja 2015 roku zmarł w Poznaniu prof. dr hab. Jacek Kozioł, długoletni zasłużony nauczyciel akademicki, były dziekan i współtwórca Wydziału Towaroznawstwa Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. Pan Profesor dr hab. Jacek Kozioł urodził się 6 grudnia 1931 roku w Siemianowicach Śląskich. Przed II wojną światową zamieszkał wraz z rodziną w Mikoszowicach Śląskich, a od 1940 roku w Tarnowie, gdzie dość nieregularnie uczęszczał do szkoły podstawowej i gimnazjum. W 1945 roku rodzina przyszłego Profesora przeniosła się do Poznania. W 1949 roku Profesor ukończył Gimnazjum i Liceum ad Sanctam Mariam Magdalena w Poznaniu w klasie o profilu matematyczno-przyrodniczym, otrzymując świadectwo maturalne. W tym samym roku Pan Profesor rozpoczął swoją wieloletnią przygodę z towaroznawstwem, podejmując studia pierwszego stopnia na Wydziale Handlu ówczesnej Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Poznaniu. W roku 1950 w Uczelni powstał nowy kierunek studiów o charakterze przyrodniczo-techniczno-ekonomicznym o nazwie towaroznawstwo, a Profesor znalazł się wśród studentów drugiego rocznika tych studiów. Po ukończeniu pierwszego stopnia studiów towaro-znawczych Profesor podjął studia drugiego stopnia, rozpoczynając jednocześnie już w 1952 roku pracę w uczelni na stanowisku zastępcy asystenta. Na podstawie wyników badań zrealizowanych w mleczarni we Wrześni przygotował wspólnie z Zofią Fiszeder i Jerzym Kwiatkowskim pracę dyplomową na temat jakości mleka, którą obronił w 1953 roku. W tym samym roku jako 22-latek wziął aktywny udział w ogólnopolskiej konferencji towaroznawczej. Na tej konferencji postanowiono wysłać kilku młodych absolwentów towaroznawstwa na studia aspiranckie do Związku Radzieckiego ze względu na brak możliwości doktoryzowania w Polsce z zakresu towaroznawstwa. Latem 1954 roku Profesor obronił pracę magisterską na temat fluorymetrycznego oznaczania zawartości witaminy B2 w mleku, uzyskując tytuł zawodowy magistra towaroznawstwa. W 1955 roku Profesor podjął wspomniane wcześniej studia aspiranckie na Wydziale Technologicznym Moskiewskiego Instytutu Gospodarki Narodowej, gdzie pod opieką wybitnego biochemika prof. Łobanowa powadził badania dotyczące możliwości wykorzystania otrąb jako źródła witamin grupy B. W 1959 roku za pracę pt. „Ekstrakty iz otrubiej kak istocznik witaminow gruppy B” uzyskał stopień naukowy kandydata nauk technicznych. Po powrocie do kraju Profesor rozpoczął prowadzenie wykładu kursowego dla towaroznawców „Analiza instrumentalna z podstawami elektroniki”. Wyniki swoich wieloletnich badań doświadczalnych dotyczących zastosowania chemii analitycznej w analizie żywności, a zwłaszcza wykorzystania w tym zakresie metod fluorymetrycz-nych zawarł w licznych artykułach naukowych. Po kilku latach Profesor Jacek Kozioł przedłożył cykl publikacji z tej tematyki, które stanowiły podstawę przewodu habilitacyjnego. Na ich podstawie oraz odbytego kolokwium habilitacyjnego w 1968 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk chemicznych z zakresu analitycznej nadany przez Radę Wydziału Matematyki Fizyki i Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Kolejny rok to pobyt Profesora Kozioła w USA na stypendium na Wydziale Biochemii i Biofizyki Uniwersytetu Stanowego Ames w stanie Iowa. Bezpośredni kontakt z nowoczesną aparaturą pomiarową oraz współpraca ze światową czołówką specjalistów zajmujących się badaniami ryboflawiny zaowocowała udziałem Profesora w późniejszych latach w licznych konferencjach w wielu krajach. Kontakty wypracowane w tym okresie przez Profesora pozwoliły mu w kolejnych latach wprowadzić w obszary nauki na światowym poziomie kolejnych swoich wychowanków. W 1979 roku Profesor Jacek Kozioł uzyskał tytuł naukowy profesora. Dorobek naukowy Pana Profesora Jacka Kozioła odzwierciedla zarówno Jego zainteresowania naukowe jak i licznego grona swoich wychowanków i współpracowników. Dorobek ten obejmuje 138 artykułów naukowych, 6 podręczników i skryptów dla studentów towaroznawstwa oraz 96 opublikowanych wystąpień konferencyjnych. Ponadto Profesor był promotorem trzech doktorów honoris causa naszej Uczelni (prof. Maciej Wiewiórowski, prof. Claudio Calzolari, prof. Cees Veeger), promotorem 4 rozpraw doktorskich, 105 prac magisterskich oraz 10 prac licencjackich. Należy podkreślić, że kariera naukowa Profesora Jacka Kozioła jak na ówczesne czasy była bardzo nietypowa. Obejmowała ona liczne staże zagraniczne, ożywioną współpracę z liderami światowych badań głównie w zakresie flawin, konstrukcję unikatowej aparatury pomiarowej i wykorzystanie jej w rozwijaniu instrumentalnych metod badania jakości surowców i towarów. Kariera ta była bardzo nietypowa, ale jak się okazało skuteczna. Na szczególne podkreślenie zasługuje ponadprzeciętna aktywność organizacyjna Profesora Kozioła. W 1975 roku był On inicjatorem utworzenia Zakładu a później Katedry Analizy Instrumentalnej, którą kierował nieprzerwanie do chwili przejścia na emeryturę. W kolejnych latach Profesor pełnił funkcję dyrektora Instytutu Towaroznawstwa. W 1992 roku wspólnie ze współpracownikami doprowadził do utworzenia Wydziału Towaroznawstwa, a społeczność nowo utworzonego wydziału dwukrotnie powierzyła mu funkcję dziekana. W kolejnej kadencji pełnił funkcję prodziekana ds. naukowych. Niewątpliwą zasługą Profesora było zainicjowanie stałej współpracy międzynarodowej Wydziału Towaroznawstwa z wieloma ośrodkami naukowymi zajmującymi się badaniami z zakresu towaroznawstwa, a zwłaszcza Uniwersytetu Rolniczego w Waageningen w Holandii. Zaowocowało to licznymi stażami naszych pracowników w renomowanych zagranicznych ośrodkach naukowych oraz wsparciem aparaturowym, jakie Wydział otrzymywał. Z inicjatywy Profesora dwóch zagranicznych profesorów – Cees Veeger oraz Claudio Calzolari – którzy przez lata najbardziej wspierali działalność naukową Wydziału Towaroznawstwa, zostało uhonorowanych tytułami doktora honoris causa naszej uczelni. O uznaniu dla działań Profesora może świadczyć fakt, że międzynarodowa społeczność towaroznawców powierzyła Mu najpierw funkcję wiceprezesa a później prezesa IGWT. Niewątpliwą zasługą Pana Profesora było otwarcie na początku lat 90. dość zamkniętej grupy pracowników Instytutu Towaroznawstwa prowadzących dotychczas głównie badania o charakterze przyrodniczo-technicznym na zagadnienia ekonomiczne związane głównie z zagadnieniami zarządzania jakością i menedżera produktu. To uekonomicznienie Instytutu a później Wydziału Towaroznawstwa wiązało się nie tylko z wzmocnieniem składu osobowego wydziału o kolejną grupę samodzielnych pracowników naukowo-dydaktycznych, ale stworzyło kolejnym rocznikom studentów kierunku towaroznawstwo niepowtarzalną szansę wzbogacenia swojego wykształcenia o zagadnienia typowo ekonomiczne, przy zachowaniu dotychczasowego przyrodniczo-technicznego charakteru tych studiów. W takiej właśnie atmosferze powstał rozpropagowany przez prof. R.I. Zalewskiego termin „simpleks towaroznawczy”, czyli towaroznawstwo jako dziedzina wiedzy, która jest oparta na trzech równoprawnych filarach: wiedzy przyrodniczej, wiedzy ekonomicznej oraz wiedzy technicznej. Jednak za największy sukces organizacyjny Profesora Kozioła jako dziekana należy uznać doprowadzenie do uzyskania przez Wydział Towaroznawstwa pełni praw akademickich. W ten sposób kierowany przez Niego wydział stał się już w 1993 roku jedyną jednostką w Polsce realizującą studia z zakresu towaroznawstwa, w której można było uzyskiwać stopnie doktora habilitowanego nauk ekonomicznych z zakresu towaroznawstwa oraz wnioskować o nadanie tytułu naukowego profesora. Z tej możliwości skorzystało wielu obecnych profesorów lub doktorów habilitowanych z różnych ośrodków akademickich w kraju zajmujących się zagadnieniami jakości towarów i usług. Profesor Jacek Kozioł był człowiekiem renesansu. Interesował się nie tylko nauką, ale również polityką, muzyką, teatrem i sztuką. Przy każdej okazji licznych podróży zagranicznych odwiedzał nie tylko muzea, ale również chętnie poznawał kulturę różnych narodów. Aktywnie uprawiał sport, a zwłaszcza sporty zimowe. Profesor uwielbiał czytać prace profesora Tadeusza Kotarbińskiego i często cytował różne jego myśli, a szczególnie myśli zawarte w „Traktacie o dobrej robocie”. Zawsze z pełnym przekonaniem twierdził, że my Polacy jako społeczeństwo jesteśmy zbyt biedni, aby w codziennej pracy zawodowej pozwolić sobie na bylejakość, a zwłaszcza na złą jakość wytwarzanych wyrobów. Nie możemy sobie pozwolić na bylejakość czy złą jakość szczególnie w realizowanych badaniach naukowych. Ciągle z całą mocą podkreślał, że trzeba dokładać wszelkich starań, aby pomimo stosunkowo skromnych środków jakość realizowanych zarówno badań podstawowych, jak również badań specjalistycznych zawsze odpowiadała standardom światowym. Cała Jego działalność naukowa i dydaktyczna była moim zdaniem przykładem praktycznego wdrożenia idei filozofów z Dalekiego Wschodu. Otóż wiele, wiele lat temu, wielki chiński filozof i myśliciel Konfucjusz mówił tak: „Powiedz mi a zapomnę. Pokaż mi, a zapamiętam. Pozwól mi działać, a zrozumiem”. Profesor Jacek Kozioł w myśl tej maksymy pozwalał działać także swoim magistrantom, doktorantom oraz współpracownikom. Ciągle wspomagał nasze działania związane z badaniami empirycznymi swoją bogatą wiedzą popartą ogromnym doświadczeniem nabytym przez wiele lat pracy badawczej w murach naszej uczelni, a także zdobyte podczas licznych staży zagranicznych. Profesor dzielił się nie tylko swoją wiedzą i doświadczeniem zawodowym, ale również przekazywał swoim współpracownikom liczne nowości naukowe i techniczne przywiezione z różnych zakątków świata. I robił to zawsze z wielką pasją. Niestety, niewielu jest już dzisiaj ludzi z tak wielką pasją poznania nieznanego i z takim zacięciem badawczym, z chęcią tworzenia zespołu naukowego, tworzenia serdecznej – niemal rodzinnej atmosfery w zespole, który budował przez wiele lat. Mówiąc o tym dzisiaj, muszę niestety użyć już czasu przeszłego. Profesor był osobą bardzo wymagającą. Wymagał bardzo wiele od swoich współpracowników, ale jeszcze więcej wymagał od siebie samego. Mimo że niezbyt chętnie chwalił swych współpracowników, to był z nich bardzo dumny i nieustannie wspierał ich we wszystkich problemach nie tylko życia zawodowego ale również rodzinnego. Budował nie tylko znakomitą atmosferę do rozwoju badań naukowych, ale co jest znacznie ważniejsze, zaszczepił w swoich współpracownikach rzecz bardzo cenną – rzetelność w badaniach empirycznych, zaszczepił nie tylko konieczność stwierdzania faktów doświadczalnych, ale również obowiązek podejmowania racjonalnych prób fizycznej interpretacji zaobserwowanych zjawisk oraz systematycznej nauki języków obcych. Sam biegle posługiwał się trzema językami. Namawiał swoich współpracowników do ciągłego czytania nie tylko prac przeglądowych czy opracowań książkowych, ale także do bieżącego śledzenia najnowszych publikacji naukowych ukazujących się w renomowanych czasopismach o zasięgu ogólnoświatowym. Zachęcał również do pisania prac naukowych tylko po angielsku i wysyłania ich do czasopism o najszerszym zakresie oddziaływania w świecie naukowym oraz uczestniczenia w międzynarodowych konferencjach tematycznych. Twierdził, że jeżeli będziecie publikować po polsku, to kto poza Polakami was zrozumie, a tym bardziej, jak chcecie osiągnąć zainteresowanie świata naukowego wynikami własnych badań. Dzisiaj jako pracownicy Wydziału Towaroznawstwa, a zwłaszcza pracownicy Katedry Technologii i Analizy Instrumentalnej, w której Pan Profesor Jacek Kozioł zostawił bardzo dużą część swojego zawodowego życia, możemy z dumą powiedzieć, że Jego wieloletnie starania nie poszły na marne. To, że dzisiaj według najnowszych danych bazy Web of Science wśród najczęściej cytowanych autorów prac naukowych opublikowanych nie tylko przez pracowników tej uczelni, ale również przez polskich towaroznawców na pierwszych pięciu miejscach znajduje pięciu pracowników właśnie Katedry Technologii i Analizy Instrumentalnej, to w dużej mierze także zasługa polityki publikacyjnej zainicjowanej przed wielu laty przez Pana Profesora Jacka Kozioła. Dziękujemy Tobie Profesorze za wskazanie wielu z nas drogi szybkiego rozwoju naukowego, którą na całym Wydziale od wielu lat ciągle podążamy. Mogę z pełnym przekonaniem stwierdzić, że dzisiejsze sukcesy pracowników całego Wydziału Towaroznawstwa w różnych obszarach, a zwłaszcza sukcesy naukowe, są w znacznej mierze także zasługą rad i wskazówek, jakich wielokrotnie udzielał nam Pan Profesor Jacek Kozioł.

Cześć Jego Pamięci!

Prof. dr hab. inż. Ryszard Zieliński, prof. zw. UEP

Dziekan Wydziału Towaroznawstwa Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu

 

 

 

Dodatkowe informacje