Nawigacja i wyszukiwanie

Nawigacja

Szukaj

PRZEDMOWA

Zgodnie z przyjętym przez Kolegium Redakcyjne długoterminowym planem wydawniczym w pierwszych dniach października 2018 roku oddajemy do rąk Państwa – naszych czytelników – pięćdziesiąty siódmy numer kwartalnika Towaroznawcze Problemy Jakości (Polish Journal of Commodity Science). Wszystkie artykuły są publikowane w angielskiej wersji językowej, przy czym  każdy artykuł zawiera obszerne streszczenie zarówno w języku polskim, jak i angielskim. Streszczenia wszystkich prac opublikowanych na łamach kwartalnika w obydwu wersjach językowych dostępne są również na stronie internetowej naszego czasopisma pod następującym adresem: http://www.tpj.uniwersytetradom.pl. Ponadto informujemy, że obecnie na stronie internetowej dostępne są w formule open-access pełne wersje wszystkich artykułów, które zostały opublikowane na łamach naszego czasopisma do roku 2017 włącznie. Serię 14 artykułów obecnego wydania naszego czasopisma otwiera praca Lotko i współautorów dotycząca bibliometrycznej analizy atrybutów jakości usług. Autorzy tego opracowania zidentyfikowali częstości występowania atrybutów jakości usług stosowanych w modelach dostępnych w literaturze. Przedstawione w pracy wyniki badań obejmują analizę 24 modeli jakości usług opisanych zarówno w literaturze polskiej, jak i zagranicznej. Na podstawie analizy wyników przeprowadzonego badania stwierdzono, że blisko połowa analizowanych atrybutów odnosi się bezpośrednio do personelu mającego kontakt z klientem. Jednocześnie zaobserwowano, że najczęściej wskazywanym atrybutem jakości usług jest komunikacja z klientem. Przedmiotem kolejnego artykułu jest weryfikacja wiarygodności informacji o obecności alergenów sojowych w wybranych produktach spożywczych i potrawach. Derewiaka i współpracownicy badają obecność alergenów w samodzielnie produkowanych modelowych produktach spożywczych  oraz pakowanych produktach spożywczych i daniach dostępnych na polskim rynku. Wiarygodność informacji podanych przez producentów Autorzy sprawdzali przez zastosowanie testu immunologicznego ELISA opartego na wykrywaniu inhibitorów trypsyny. Kztałtowanie jakości nowego produktu spożywczego stanowi przedmiot zainteresowań Halagardy. Autor omawia możliwości wyboru elementów procesu opracowywania nowego produktu spożywczego, które można zastosować w celu poprawienia jakości produktu. W pracy przeanalizowano modele rozwoju nowych produktów oraz techniki badań konsumenckich wraz z czynnikami sukcesu nowych produktów. Potwierdzono, że wykorzystanie narzędzi prowadzących do optymalizacji jakości przyczynia się do sukcesu produktu na rynku, jednak nie określono w sposób jednoznaczny, które metody powinny być zastosowane w konkretnym przypadku. Zapewnienie wysokiej jakości surowców i produktów spożywczych wrażliwych na zmiany oksydacyjne wymaga opracowania szybkich efektywnych metod monitorowania tych procesów. W kolejnej pracy Wójcicki przedstawia wyniki badań własnych dotyczących monitorowania zmian oksydacyjnych oliw z oliwek, wykorzystując do tego celu widma absorpcyjne w zakresie widzialnym i porównuje te informacje z klasycznymi parametrami chemicznymi, np. zmiany liczby nadtlenkowej, liczby kwasowej, zwartości karotenoidów i chlorofili. Wyniki analizowano z wykorzystaniem zaawansowanych metod analizy statystycznej (PCA i PLS). Stwierdzono, że spektroskopia w zakresie widzialnym może być cennym narzędziem do oceny zmian oksydacyjnych różnych oliw z oliwek. Kolejna praca dotyczy także nowych surowców spożywczych ważnych z punktu widzenia produkcji wyrobów bezglutenowych. Żbikowska i współautorzy zajmują się oceną parametrów jakościowych wyrobów biszkoptowo-tłuszczowych wytworzonych z dodatkiem mąki z liści papai. Na podstawie przeprowadzonych badań fizykochemicznych i sensorycznych stwierdzono, że w ograniczonym zakresie jest możliwe zastąpienie mąk bezglutenowych mąką z liści papai. Zaobserwowano, że ten dodatek w największym stopniu wpływał na parametry barwy ciasta surowego i wypieczonego produktu, a wzrost udziału mąki z papai prowadzi do otrzymania  ciemniejszych produktów i spadku jakości sensorycznej. Jednocześnie stwierdzono, że dodatek mąki z liści papai nie wpływa na jakość ciasta surowego i większości badanych parametrów fizycznych gotowego wyrobu.  Przedmiotem zainteresowań badawczych Palki jest ocena jakości sorbetów wytworzonych na bazie awokado oraz mango. W pracy przedstawiono wyniki badań oceny sorbetów wytworzonych z dodatkiem różnych stabilizatorów. Przeprowadzono badania fizykochemiczne, organoleptyczne oraz ocenę aktywności przeciwrodnikowej sorbetów. Stwierdzono, że badane produkty różniły się między sobą pod względem wyróżników fizykochemicznych oraz właściwości organoleptycznych. Wykazano także, że dodatek stabilizatorów wpływał istotnie na cechy sorbetów, a najlepszymi cechami charakteryzował się sorbet zawierający gumę guar jako stabilizator.   W kolejnej pracy Wilczyńska i Żak przedstawiają wyniki badań własnych dotyczące oceny jakości rzadziej spotykanych odmian miodów takich jak miody: faceliowy, mniszkowy, malinowy oraz nawłociowy. Oceniono parametry fizykochemiczne, barwę, właściwości przeciwutleniające oraz atrybuty sensoryczne tych miodów. Stwierdzono, że wszystkie odmiany badanych miodów spełniają wymagania dotyczące zawartości wody, zawartości cukrów redukujących oraz zawartości wolnych kwasów. Wykazano, że badane odmiany miodów mają jasną barwę i charakteryzują się stosunkowo niską zawartością 5-HMF, liczbą diastazową oraz niewielką aktywnością antyoksydacyjną. Stwierdzono wyraźne różnice pomiędzy poszczególnymi odmianami zarówno w składzie chemicznym, jak i cechach sensorycznych badanych miodów. Chociaż właściwości przeciwutleniające piwa znane są od dawna, to wydaje się, że niektóre naturalne dodatki smakowe do piwa mogą wpływać na te właściwości. W kolejnej pracy Kozak i współautorzy zajęli się doświadczalnym określeniem oceny potencjału przeciwutleniający piwa, pasteryzowanego i niepasteryzowanego. Oceniono także wpływ dodatku bogatych w polifenole syropów owocowych (z aronii oraz malin) do piwa na zmiany właściwości przeciwutleniających piwa. Stwierdzono, że piwo niepasteryzowane wykazuje wyższy potencjał antyoksydacyjny niż piwo pasteryzowane. Zaobserwowano także, że piwo z dodatkiem soku z aronii wykazuje wyższą zdolność przeciwutleniającą niż piwo z dodatkiem soku z malin. Pozyskiwanie naturalnych substancji przeciwutleniających stosowanych jako dodatek do żywności lub składnik wyrobów kosmetycznych wymaga zastosowania procesu ekstraktu surowca roślinnego. Efektywność tego procesu w odniesieniu do konkretnego surowca uzależniona jest nie tylko od rodzaju surowca i czasu trwania ekstraktu, ale przede wszystkim od rodzaju zastosowanego w tym procesie rozpuszczalnika. W następnej pracy Kwaśna i współautorzy analizują możliwości wykorzystania parametru rozpuszczalności Hansena (HSP) do wyboru najlepszego składu mieszaniny stosowanej do ekstrakcji związków fenolowych z kwiatów nagietka. W pracy przedstawiono wyniki badań własnych w odniesieniu do mieszanin wodno-alkoholowych jako efektywnych ekstrahentów tych składników w oparciu o wartości HSP substancji aktywnych obecnych w kwiatach nagietka.  W kolejnej pracy Wolak i współautorzy prezentują wyniki badań własnych dotyczące oceny zawartości metali obecnych w zużytych olejach silnikowych. Autorzy zastosowali metodę fluorescencji rentgenowskiej. Stwierdzono, że rodzaj i stężenie metali w badanych próbkach zużytych olejów silnikowych zależą od rodzaju stosowanego oleju oraz pojemności silnika. Wykazano wyższe średnie stężenie chromu, żelaza, niklu i ołowiu w olejach stosowanych w silnikach o niższej pojemności oraz wyższe stężenie miedzi w olejach silników o wyższej pojemności. Nie zaobserwowano różnic stężeń manganu i molibdenu w olejach pracujących w silnikach o różnych pojemnościach. Stwierdzono, że uzyskane wyniki mogą być przydatne dla określenia sposobu zużywania się silników o różnej pojemności. Przedmiotem badań Woźniak i współautorów jest określenie mikrostruktury krystalicznej mieszanin tłuszczowych zawierających w swoim składzie łój barani i olej konopny. Badaniom poddano mieszaniny fizyczne tych składników tłuszczowych oraz produkty ich estryfikacji przeprowadzonej w obecności enzymów. W przypadku mieszania tych składników zaobserwowano zjawisko rozcieńczenia struktury krystalicznej postępujące ze wzrostem zawartości oleju w mieszaninie. Stwierdzono znaczną modyfikację gęstości struktury krystalicznej, rozmiaru kryształów oraz ich morfologii w mieszaninach tłuszczowych poddany. W opinii autorów otrzymane mieszaniny mogą stanowić atrakcyjną bazę tłuszczową emulsyjnych produktów spożywczych, jak i kosmetycznych. Natłuszczanie skór stanowi istotny element procesu kształtowania ich właściwości użytkowych. Żarłok przedstawia wyniki badań własnych, których celem było określenie wpływu rodzaju środków natłuszczających zastosowanych do natłuszczania na właściwości higieniczne skór. Jako substancje natłuszczające skóry w badaniach zastosowano środki na bazie tłuszczów naturalnych, syntetycznych oraz środki hydrofobowe. Oceniano wpływ rodzaju stosowanych środków na miękkość skór, czas wnikania kropli wody oraz sorpcję, desorpcję i przepuszczalność pary wodnej. Wykazano, że rodzaj zastosowanego środka natłuszczającego w istotny sposób wpływa na odporność skór na działanie wody, której miarą jest czas wnikania kropli wody w skórę. Badania modyfikacji właściwości naturalnych polimerów skrobiowych za pomocą substancji naturalnych oraz możliwości zastosowania ich jako materiałów opakowaniowych stanowią przedmiot badań Morawskiej. W pracy przedstawiono badania biodegradowalnych folii ze skrobi kuzu otrzymywanych metodą odlewania plastyfikowanych za pomocą glicerolu i glikolu polietylenowego (400). Badano wpływ naturalnych ekstraktów (ekstrakt z yerba mate, żel aloesowy, olejek eukaliptusowy) na grubość, gęstość, twardość, właściwości termiczne i przepuszczalność pary wodnej wytworzonych folii skrobiowych. Stwierdzono, że naturalne ekstrakty obecne w foliach ze skrobi kuzu ograniczają wzrost krystaliczności i rekrystalizacji skrobi. Z kolei obecność w tych foliach ekstraktu z yerba mate i żelu aloesowego nieznacznie zwiększa przepuszczalność pary wodnej, podczas gdy dodatek olejku eukaliptusowego pogarsza przepuszczalność pary wodnej. W ostatniej pracy Zięba przedstawia wyniki badań własnych dotyczących właściwości reologicznych szamponów. Badano płynne szampony do włosów wykonane według autorskich receptur zawierające jako modyfikatory właściwości reologicznych: agar, gumę arabską, gumę karagenową, gumę ksantanową oraz gumę guar. Stwierdzono, że zastosowanie gum: ksantanowej, karagenowej i guar pozwala na otrzymanie szamponów o wysokiej lepkości, co umożliwia obniżenie szybkości spływania tych produktów z włosów. Z kolei użycie gumy arabskiej i agaru pozwala na uzyskanie szamponów o niższej lepkości. Wykazano, że badane substancje pochodzenia naturalnego modyfikujące właściwości reologiczne pozwalają na komponowanie receptur szamponów do włosów odpowiednich dla produktów przeznaczonych dla różnych grup konsumentów. Pięćdziesiąty siódmy numer naszego kwartalnika zamyka stała rubryka „Informacje TPJ”. Zamieszczono w niej informacje o kolejnej międzynarodowej konferencji towaroznawczej z cyklu „Current Trends in Commodity Science” organizowanej przez Wydział Towaroznawstwa Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, która odbędzie się w czerwcu 2019 roku.

 
Życzę Państwu przyjemnej lektury.
 
 
 
Redaktor TPJ prof. dr hab. inż. Ryszard Zieliński

 

 

 

 

Dodatkowe informacje