Nawigacja i wyszukiwanie

Nawigacja

Szukaj

Informacje

 Informacje


CZWARTORZĘDOWE SOLE AMONIOWE I OBSZARY ICH ZASTOSOWANIA
W dniach 1-3 lipca 2013 roku w salach Centrum Kongresowego Instytutu Ochrony Roślin - PIB w Poznaniu odbyło się VIII Ogólnopolskie Sympozjum nt. „Czwartorzędowe sole amoniowe i obszary ich zastosowania”. Organizatorami tegorocznego Sympozjum byli: Wydział Technologii Chemicznej Politechniki Poznańskiej, Instytutu Ochrony Roślin, Wydział Chemiczny Politechniki Łódzkiej oraz Instytut Chemii Przemysłowej w Warszawie. Celem Sympozjum było przedstawienie najnowszych wyników badań naukowych prowadzonych w zakresie czwartorzędowych soli amoniowych, a zwłaszcza cieczy jonowych stanowiących nową generację rozpuszczalników organicznych. W ramach sympozjum zaprezentowano liczne nowe badania zmierzaj ące do opracowania preparatów rynkowych zawieraj ących tę grupę związków. Czwartorzędowe sole amoniowe stanowią substancje składowe wielu wyrobów, będąc często tymi związkami, których zastosowanie w procesie technologicznym lub jako składnik aktywny danego wyrobu rynkowego, który określa jego przeznaczenie i stąd często decy-duje o jego jakości. W wyrobach rynkowych związki te są szczególnie odpowiedzialne zazwyczaj za ich właściwości antyelektrostatyczne, bakteriobójcze i dezynfekcyjne. Czwartorzędowe sole amoniowe są także stosowane jako substancje wspomagające wiele procesów technologicznych, przyczyniając się do poprawy jakości otrzymywanych produk-tów oraz niektórych parametrów technologicznych prowadzonych procesów jednostkowych. Szczególne zastosowanie związki te znajdują jako skuteczne środki przeciwdrobnoustro- jowe, dzięki czemu możliwe jest zabezpieczenie drewna, murów budynków przed koro- zj ą mikrobiologiczną. Sympozjum zgromadziło ponad 100 uczestników, którzy reprezentowali 7 politechnik, 5 uniwersytetów, 1 uczelnię medyczną, 1 ekonomiczną oraz 4 instytuty branżowe - czyli niemal wszystkich przedstawicieli polskiego środowiska naukowego (oraz Uniwersytet w Rostocku), zajmującego się problematyką czwartorzędowych soli amoniowych i cieczy jonowych oraz ich zastosowaniami. Nad przebiegiem sympozjum czuwał sprawnie działający komitet organizacyjny, którym kierowała dr inż. Monika Sta- siewicz z Politechniki Poznańskiej. Sympozjum otworzył przewodniczący Komitetu Naukowego prof. Juliusz Pernak. Przygotowany przez organizatorów program sympozjum składał się z trzech części. Pierwszą z nich stanowiły sesje referatów plenarnych, które obejmowały łącznie 14 wykładów plenarnych wygłoszonych przez zaproszonych prelegentów. W drugiej części sympozjum uczestnicy wysłuchali 34 wykłady sekcyjne, które odbywały się w dwóch równolegle prowadzonych sekcjach tematycznych. Trzecią część sympozjum stanowiła sesja posterowa obejmująca 56 prezentacji. Spośród referatów plenarnych interesujących dla towaroznawców wymieniłbym następujące doniesienia. Po pierwsze referat pt. „Aktywność biologiczna soli zawierających czwartorzędowy atom azotu”, który wygłosił prof. Juliusz Pernak z Wydziału Technologii Chemicznej Politechniki Po-znańskiej. W wystąpieniu tym omówiono otrzymywanie i wybrane właściwości biologiczne czwartorzędowych soli amoniowych, ich aktualne i potencjalne zastosowania. Drugi to referat pt. „Herbicydowe ciecze jonowe” wygłoszony przez prof. Tadeusza Praczyka z Instytutu Ochrony Roślin - PIB w Poznaniu dotyczył innowacji w dziedzinie środków ochrony roślin zmierzaj ących do poprawy skuteczności działania herbicydów oraz ochrony środowiska naturalnego poprzez przygotowanie innowacyjnej formy aktywnej tych preparatów z wykorzystaniem cieczy jonowych. Trzecim ważnym z punktu widzenia jakości produktów i środowiska było wystąpienie dr Sylwii Studzińskiej z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu dotyczące oznaczania cieczy jonowych w warunkach ich stosowania. Tematyka rozprzestrzeniania się czwartorzędowych soli amoniowych (w tym cieczy jonowych) w środowisku była przedmiotem prelekcji prof. Piotra Stepnowskiego z Uniwersytetu Gdańskiego. Spośród referatów sekcyjnych interesujących dla towaroznawców moim zdaniem na uwagę zasługują doniesienia dotyczące otrzymywania i badania właściwości użytkowych nowych połączeń. Pierwszym z nich był referat mgr Pauli Ossowicz z Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie dotyczący nowych optycznie czynnych powierzchniowo czynnych czwartorzędowych soli amoniowych pochodnych aminokwasów, komunikat dr. Zbigniewa Dąbrowskiego z Instytutu Chemii Przemysłowej w Warszawie o zastosowaniach chiralnych cieczy jonowych oraz referat mgr Dobrawy Kwaśniewskiej z Wydziału Towaroznawstwa Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu dotyczący otrzymywania i biodegradowalności nowych po wierzchniowo czynnych sulfobetain o strukturze homogeminalnej.
W sesji posterowej szczegółowe doniesienia (łącznie 56 komunikaty) dotyczyły zagadnień obejmujących następujących siedem obszarów:
• Metody syntezy czwartorzędowych soli amoniowych i cieczy jonowych,
• Analiza czwartorzędowych soli amoniowych i cieczy jonowych,
• Właściwości fizykochemiczne czwarto-rzędowych soli amoniowych,
• Aktywność biologiczna czwartorzędowych soli amoniowych,
• Czwartorzędowe sole amoniowe i ciecze jonowe w ochronie roślin,
• Ciecze jonowe i ich zastosowania w tech-nologii chemicznej,
• Inne zastosowanie soli amoniowych i cieczy jonowych w gospodarce. Ostatnim prelegentem był prof. Juliusz Pernak z Wydziału Technologii Chemicznej Politechniki Poznańskiej, który omówił przebieg i główne wnioski z sympozjum, zwracaj ąc uwagę na małe jak do tej pory zainteresowanie upowszechnieniem badań dotyczących nowych aplikacji cieczy jono-wych jako alternatywnych, proekologicznych rozpuszczalników. Liczne pytania do prelegentów oraz dyskusje prowadzone podczas sympozjum zarówno po wygłoszonych referatach, przy posterach oraz ożywiona dyskusja w kuluarach wskazują, że podobnie jak w latach ubiegłych również tegoroczne VIII Sympozjum znakomicie spełniło swoją rolę, stając się ważnym forum wymiany doświadczeń pomiędzy przedstawicielami różnych dyscyplin badawczych oraz osób związanych z przemysłem stosującym czwartorzędowe sole amoniowe oraz ciecze jonowe. Należy sądzić, że sympozjum to przyczyniło się do dalszego upowszechnienia wiedzy odnośnie do kierunków aktualnie prowadzonych badań dotyczących właściwości i wykorzystania tej grupy związków w wielu dziedzinach gospodarki. Najważniejsze oryginalne prace badawcze prezentowane podczas tegorocznego sympozjum ukazały się w postaci artykułów na łamach „Przemysłu Chemicznego” we wrześniu 2013 roku. Bardzo duża liczba prezentowanych referatów i komunikatów oraz ich wysoki poziom naukowy wskazują na potrzebę organizacji tej formy wymiany doświadczeń pomiędzy badaczami z różnych ośrodków naukowych. Na podkreślenie zasługuje jak zwykle bardzo dobra organizacja przebiegu Sympozjum w gościnnych murach Centrum Kongresowego Instytutu Ochrony Roślin - PIB w Poznaniu, czemu dał wyraz po końcowej dyskusji przewodniczący Komitetu Naukowego - prof. Juliusz Pernak, co uczestnicy nagrodzili ogromnymi brawami. Dziękując prelegentom oraz uczestnikom za liczny udział, ciekawe prezentacje oraz ożywioną dyskusję, prof. Pernak zaprosił do udziału w kolejnym IX Sympozjum z tego cyklu planowanym na rok 2016.

Prof. dr hab. inż. Ryszard Zieliński

Dodatkowe informacje